به استناد ماده ۱۴۴ قانون مجازات اسلامی و مواد ۱ و ۲ قانون مجازات اخلالگران در نظام اقتصادی کشور، جرم اخلال در نظام اقتصادی کشور از جرایم مادی صرف نیست؛ بلکه تحقق آن مستلزم احراز عنصر معنوی (سوءنیت) است.
بنابراین، صرف انجام رفتارهای مادی مذکور در قانون برای تحقق این جرم کافی نیست و دادگاه باید علم، عمد و سوءنیت مرتکب را نیز احراز کند.
مثال:
شخصی به دلیل اشتباه در محاسبات مالی، معاملات گستردهای انجام میدهد که موجب اختلال در بازار میشود، اما قصد اخلال در نظام اقتصادی نداشته است. در این فرض، صرف وقوع نتیجه برای تحقق جرم کافی نیست و دادگاه باید سوءنیت وی را احراز کند؛ در غیر این صورت، جرم اخلال در نظام اقتصادی محقق نخواهد شد.