رهن دین ……….و رهن منفعت………….. است.(قضاوت۱۴۰۳)

پاسخ صحیح با استناد به قانون مدنی است:گزینه «الف» – باطل – باطل.

استناد قانونی و توضیحات:1.رهن دین باطل است:- بر اساس ماده ۷۷۴ قانون مدنی: «مال مرهون باید عین معین باشد و رهن دین و منفعت باطل است». – دین (طلب) به دلیل عدم عینیت و قابلیت قبض عینی، قابل رهن نیست. حتی اگر راهن طلبی از شخص ثالث داشته باشد، نمیتواند آن را به عنوان وثیقه قرار دهد . 2. رهن منفعت نیز باطل است: – منفعت (مانند حق استفاده از ملک اجارهای یا محصولات آینده یک باغ) به دلیل عدم وجود خارجی در زمان عقد و عدم امکان قبض پایدار، قابل رهن نیست . – ماده ۷۷۴ قانون مدنی صراحتاً رهن منفعت را باطل میداند .

دلایل بطلان از منظر فقه و حقوق:-عدم عینیت: رهن تنها برای اعیان معین (اموال مادی موجود) صحیح است و دین/منفعت این ویژگی را ندارند . – عدم قابلیت قبض: منفعت و دین به صورت عرفی قابل تسلیم به مرتهن نیستند تا وثیقه مؤثری ایجاد شود . – هدف رهن**: تضمین طلب از طریق فروش مال مرهون است، اما دین و منفعت قابلیت فروش مستقیم ندارند . برخی قوانین خاص (مثل بانکی) ممکن است رهن دین (مانند حسابهای بانکی) را به رسمیت بشناسند، اما این موارد استثنا بوده و بر اساس اصول عمومی حقوقی، باطل محسوب میشوند . – در فقه امامیه نیز این حکم مورد اتفاق است و تنها معدودی از فقها به جواز رهن منفعت با شرایط خاص قائلاند . در نتیجه طبق قانون مدنی و نظر مشهور فقهی، هر دو مورد رهن دین و رهن منفعت باطل هستند. بنابراین گزینه «الف» صحیح است.