مطابق ماده ۴۴۴ قانون مجازات اسلامی، اصل بر این است که قصاص عضو بدون بیهوش کردن یا بیحس کردن مرتکب اجرا میشود.
استثنا:
اگر جنایت در حال بیهوشی یا بیحسی عضو مجنیعلیه واقع شده باشد، قصاص نیز میتواند با همان وضعیت (بیهوشی یا بیحسی) اجرا شود.
مثال ۱ (قاعده):
شخص «الف» انگشت «ب» را در حالت عادی قطع کرده است. در اجرای قصاص، الف حق ندارد درخواست کند که ابتدا بیهوش یا عضو او بیحس شود؛ زیرا اصل، اجرای قصاص بدون بیهوشی یا بیحسی است.
مثال ۲ (استثنا):
بیماری در اتاق عمل و در حالت بیهوشی قرار دارد و پزشک عمداً عضو سالم او را قطع میکند. اگر شرایط قصاص فراهم باشد، با توجه به اینکه جنایت در حال بیهوشی مجنیعلیه رخ داده است، اجرای قصاص نیز میتواند با بیهوش کردن مرتکب انجام شود.