اعاده دادرسی کیفری یکی از طرق فوقالعاده شکایت از آراء است که به موجب آن، نسبت به حکم قطعی محکومیت، در موارد استثنایی و مقرر در قانون، درخواست رسیدگی مجدد میشود. این درخواست فقط در جهات احصاشده قانونی پذیرفته میشود.
چه زمانی میتوان اعاده دادرسی کرد؟
اعاده دادرسی فقط نسبت به احکام قطعی محکومیت امکانپذیر است؛ خواه حکم اجرا شده باشد یا نشده باشد.
مهمترین جهات اعاده دادرسی (ماده ۴۷۴)
قانون مهمترین موارد را چنین بیان کرده است:
محکومیت شخص به قتل و سپس زنده بودن مقتول ثابت شود.
دو نفر برای جرمی محکوم شوند که فقط یک نفر میتواند مرتکب آن باشد.
دو حکم متعارض صادر شود که بیگناهی یکی را ثابت کند.
درباره یک اتهام، احکام قطعی متفاوت صادر شده باشد.
ثابت شود حکم بر اساس شهادت دروغ یا سند جعلی صادر شده است.
پس از صدور حکم، دلیل یا واقعه جدیدی کشف شود که بیگناهی محکومعلیه را ثابت کند.
عمل ارتکابی جرم نباشد یا مجازات تعیینشده بیش از مجازات قانونی باشد.
مثال
علی به اتهام قتل به قصاص محکوم شده و حکم قطعی شده است.
دو سال بعد، شخصی که تصور میشد مقتول است، زنده پیدا میشود.
در این حالت، علی میتواند درخواست اعاده دادرسی کند و حکم قبلی نقض خواهد شد.
مرجع رسیدگی
درخواست اعاده دادرسی ابتدا به دیوان عالی کشور تقدیم میشود.
اگر دیوان تشخیص دهد که درخواست با یکی از موارد ماده ۴۷۴ منطبق است، اعاده دادرسی را تجویز و پرونده را برای رسیدگی مجدد به دادگاه همعرض ارسال میکند؛ در غیر این صورت، درخواست رد میشود.
