اکراه در جرم یعنی شخصی بر اثر تهدید و اجبار دیگری، مرتکب رفتاری شود که قانون آن را جرم میداند.
۱. اگر اکراه قابل تحمل باشد
در صورتی که تهدید به اندازهای نباشد که اراده شخص را کاملاً سلب کند:
اکراهشونده: به مجازات مباشر جرم محکوم میشود.
اکراهکننده: به مجازات معاونت در جرم محکوم میشود.
۲. اگر اکراه غیرقابل تحمل باشد
الف) در جرایم حدی
اکراهشونده: مجازات نمیشود.
اکراهکننده: به مجازات معاونت در جرم محکوم میشود.
ب) در قصاص عضو
اکراهشونده: قصاص عضو نمیشود.
اکراهکننده: به قصاص عضو محکوم میشود.
ج) در قصاص نفس (قتل عمد)
اکراهشونده: قصاص نفس میشود.
اکراهکننده: به حبس ابد محکوم میشود.
نکته: اکراه، مجوز قتل انسان بیگناه نیست؛ بنابراین اکراهشونده از قصاص معاف نمیشود.
د) در جرایم تعزیری
اکراهشونده: مجازات نمیشود.
اکراهکننده: به مجازات فاعل جرم محکوم میشود.
مثال
شخصی دیگری را با تهدید به قتل مجبور به تخریب خودروی فردی میکند (جرم تعزیری):
اگر اکراه غیرقابل تحمل باشد، اکراهشونده مجازات نمیشود و اکراهکننده به مجازات جرم تخریب محکوم میشود.
نکته آزمونی
اگر اکراهشونده برای رهایی از اکراه، با رعایت شرایط دفاع مشروع، اکراهکننده را به قتل برساند، قصاص، دیه و تعزیر ندارد؛ زیرا عمل او دفاع مشروع محسوب میشود.
