سرقت در قانون مجازات اسلامی به دو دسته اصلی تقسیم میشود:
۱. سرقت حدی
مطابق مواد ۲۶۷، ۲۶۸ و ۲۷۸ قانون مجازات اسلامی.
۲. سرقت تعزیری که خود سه نوع است:
الف) سرقت تعزیری ساده (ماده ۶۶۱ کتاب پنجم قانون مجازات اسلامی)
ب) سرقت تعزیری مشدد (مواد ۶۵۱ تا ۶۵۹ کتاب پنجم قانون مجازات اسلامی)
پ) سرقت مرتبط با رایانه (ماده ۷۴۰ قانون مجازات اسلامی)
نکات کلیدی آزمونی
۱. سرقت فقط نسبت به اموال منقول قابل تصور است.
مال غیرمنقول مانند زمین یا ساختمان، موضوع جرم سرقت قرار نمیگیرد.
مثال:
برداشتن یک گوشی تلفن همراه سرقت است، اما تصرف یک قطعه زمین سرقت نیست.
۲. سرقت ادبی، سرقت کیفری نیست.
سرقت ادبی فقط از نظر لفظ با سرقت مشابه است و عنوان کیفری سرقت بر آن صدق نمیکند.
۳. سرقت اعضای بدن
اگر شهرام با بیهوش کردن بهرام، کلیه او را در حالی که هنوز در بدنش قرار دارد خارج کند:
سرقت نیست؛ بلکه از جرایم علیه تمامیت جسمانی محسوب میشود.
اما اگر همان کلیه پس از جداسازی در بانک اعضای بدن بیمارستان نگهداری شود و شخصی آن را برباید:
سرقت محقق میشود؛ زیرا عضو جداشده، مال منقول محسوب میشود.
۴. سرقت از سارق
اگر شخصی مالی را که قبلاً توسط سارق ربوده شده، از همان سارق برباید، این عمل ادامه غصب است و سرقت جدید محسوب نمیشود.
۵. سرقت، جرم مقید است.
یعنی جرم زمانی کامل میشود که ربایش مال تحقق پیدا کند و نتیجه مورد نظر حاصل شود.
