اصل بر این است که قرار بازداشت موقت اختیاری است و قاضی در صورت وجود شرایط قانونی میتواند آن را صادر کند.
تنها استثنا: در تبصره ماده ۲۳۷ قانون آیین دادرسی کیفری و موارد خاص مقرر در ماده ۶۱۸ قانون آیین دادرسی جرائم نیروهای مسلح، صدور قرار بازداشت موقت الزامی است.
مفاد تبصره ماده ۲۳۷ قانون آیین دادرسی کیفری:
تمام موارد بازداشت موقت الزامی که در قوانین خاص پیشبینی شده بود، از زمان لازمالاجرا شدن قانون آیین دادرسی کیفری لغو شده است؛ مگر موارد مربوط به جرایم نیروهای مسلح.
مفاد ماده ۶۱۸ قانون آیین دادرسی کیفری (بخش جرایم نیروهای مسلح):
در زمان جنگ، صدور قرار بازداشت موقت در برخی جرایم نظامی الزامی است، از جمله:
محاربه و افساد فیالارض
جرایم عمدی علیه امنیت داخلی و خارجی با مجازات تعزیری درجه ۵ و بالاتر
شورش مسلحانه
قتل عمدی
فرار از جبهه
فرار به سوی دشمن
سرقت سلاح و مهمات در شرایط عملیاتی
تخریب عمدی تأسیسات و تجهیزات نظامی و موارد مشابه.
