اشتباه در هویت، مانع تحقق جنایت عمدی نیست. اگر مرتکب قصد جنایت بر انسان معینی را داشته باشد، اما به اشتباه شخص دیگری را هدف قرار دهد، جنایت همچنان عمدی محسوب میشود و مرتکب مسئول جنایت نسبت به مجنیعلیه واقعی است.
در اشتباه در هویت، اشتباه در شخصِ مجنیعلیه رخ میدهد، نه در قصد ارتکاب جنایت.
یعنی مرتکب قصد کشتن یا مجروح کردن یک انسان را دارد، اما در تشخیص هویت او اشتباه میکند.
مثال: آرمان قصد دارد بهرام را به قتل برساند.
شب هنگام، شخصی را که تصور میکند بهرام است، هدف گلوله قرار میدهد؛ اما بعداً مشخص میشود آن شخص عرفان بوده است.
در این فرض:
آرمان قصد قتل انسان معین را داشته است.
فقط در هویت مجنیعلیه اشتباه کرده است.
بنابراین، قتل عمدی محسوب میشود و آرمان نسبت به قتل عرفان مسئول است.
گاهی مرتکب، شخص موردنظر را هدف قرار میدهد، اما تیر به شخص دیگری اصابت میکند.
مثلاً آرمان به سمت بهرام تیراندازی میکند، اما تیر به عرفان برخورد میکند.
این موضوع، بحث خطا در اصابت است و احکام آن ممکن است با اشتباه در هویت متفاوت باشد؛ بنابراین در مصاحبه، این دو مفهوم را با هم اشتباه نگیرید.
آیا در اشتباه در جنایت، در همه موارد مسئولیت وجود دارد؟
خیر. اشتباه در جنایت همیشه یک حکم واحد ندارد. بسته به نوع اشتباه، قصد مرتکب و نحوه وقوع جنایت، ممکن است جنایت عمدی، شبهعمد یا خطای محض باشد؛ بنابراین، مسئولیت کیفری در همه موارد یکسان نیست.
در حقوق کیفری، صرف وجود اشتباه به این معنا نیست که مرتکب از مسئولیت معاف شود یا همیشه به یک مجازات محکوم گردد.
