نظر غالب این است که صرف وعده و توافق بین راشی و مرتشی برای تحقق جرم رشاء و ارتشاء کافی نیست، بلکه تسلیم و دریافت مال، وجه یا منفعت ضروری است.
بنابراین تا زمانی که مرتشی مال یا وجه را دریافت نکند، جرم ارتشاء به طور کامل محقق نمیشود.
اگر مرتشی بر اساس وعده راشی اقداماتی انجام داده باشد، ممکن است رفتار وی شروع به جرم ارتشاء محسوب شود، مشروط بر اینکه شرایط قانونی شروع به جرم وجود داشته باشد.
مثال: شخصی به کارمند اداره میگوید:
«اگر این مجوز را صادر کنی، هفته آینده ۱۰۰ میلیون تومان به تو میدهم.»
کارمند نیز موافقت میکند، اما هنوز هیچ وجهی دریافت نکرده است.
در این فرض، مطابق نظر اکثریت:
جرم ارتشاء کامل محقق نشده است.
در صورت وجود شرایط قانونی، ممکن است رفتار مرتشی شروع به جرم ارتشاء تلقی شود.
اما اگر راشی همان مبلغ را به کارمند پرداخت کند و کارمند آن را دریافت نماید، جرم ارتشاء و رشاء محقق شده است.
برخی حقوقدانان معتقدند صرف وعده و توافق برای تحقق جرم کافی است؛ اما این نظر، نظر اقلیت است.
طبق نظریه مشورتی شماره ۲۶۵۷/۷ مورخ ۱۹/۵/۱۳۷۲، تحقق جرم ارتشاء مستلزم دریافت مال توسط مرتشی است و صرف وعده کفایت نمیکند.
جرم ارتشاء از جرایم مطلق است.
برای تحقق جرم، دریافت مال یا منفعت توسط مرتشی لازم است.
صرف وعده، بنابر نظر اکثریت، موجب تحقق جرم کامل نیست.
در صورت انجام عملیات اجرایی، ممکن است شروع به جرم ارتشاء محقق شود.
مستند: ماده ۳ قانون تشدید مجازات مرتکبین ارتشاء، اختلاس و کلاهبرداری و نظریه مشورتی شماره ۲۶۵۷/۷ مورخ ۱۹/۵/۱۳۷۲ اداره حقوقی قوه قضاییه.
