بله. جرم پولشویی علاوه بر فعل مثبت، در برخی موارد از طریق ترک فعل نیز قابل تحقق است.
یکی از مصادیق آن، کتمان کردن منشأ مجرمانه اموال یا عواید حاصل از جرم است که قانونگذار در بند «ب» ماده ۲ قانون مبارزه با پولشویی به آن تصریح کرده است.
بند «ب» ماده ۲ قانون مبارزه با پولشویی:
«تبدیل، مبادله یا انتقال عوایدی به منظور پنهان یا کتمان کردن منشأ مجرمانه آن با علم به اینکه به طور مستقیم یا غیرمستقیم از ارتکاب جرم به دست آمده یا کمک به مرتکب جرم منشأ به نحوی که وی مشمول آثار و تبعات قانونی ارتکاب آن جرم نشود، پولشویی محسوب میشود.»
چرا ترک فعل؟
در این فرض، شخصی که وظیفه قانونی به افشا یا اعلام منشأ مجرمانه اموال دارد، با خودداری از اعلام و کتمان حقیقت، در پنهان ماندن منشأ مجرمانه اموال نقش ایفا میکند.
بنابراین، ترک فعل (کتمان) نیز میتواند از مصادیق تحقق جرم پولشویی باشد.
مثال
شخص «الف» میداند مبلغ ۱۰ میلیارد تومان حاصل از قاچاق مواد مخدر است.
او برای اینکه منشأ این پول مشخص نشود:
منشأ واقعی پول را کتمان میکند.
اطلاعات خلاف واقع ارائه میدهد یا از افشای حقیقت خودداری میکند.
✅ این رفتار، در صورت وجود سایر شرایط قانونی، میتواند پولشویی محسوب شود.
نکته آزمونی
بسیاری از جرایم تعزیری تنها با فعل مثبت تحقق مییابند؛ اما پولشویی از جرایمی است که در برخی فروض، با ترک فعل (کتمان منشأ مجرمانه) نیز قابل تحقق است.
نکات طلایی آزمون
✅ پولشویی هم با فعل و هم در برخی موارد با ترک فعل قابل تحقق است.
✅ مهمترین مصداق ترک فعل: کتمان منشأ مجرمانه عواید حاصل از جرم.
✅ صرف سکوت همیشه پولشویی نیست؛ کتمان مؤثر همراه با علم به منشأ مجرمانه و سایر شرایط قانونی لازم است.
مستند قانونی: بند «ب» ماده ۲ قانون مبارزه با پولشویی.
