۱. توقیف اموال
توقیف، اقدامی موقت برای جلوگیری از نقلوانتقال یا حفظ مال تا پایان رسیدگی یا اجرای حکم است. در توقیف، مالکیت از بین نمیرود و اگر علت توقیف برطرف شود، مال به مالک بازگردانده میشود.
مثال: توقیف خودروی محکومعلیه برای اجرای حکم یا توقیف مال به موجب قرار تأمین خواسته.
۲. ضبط اموال
ضبط، سلب دائمی مال به حکم قانون یا دادگاه است و مال معمولاً به نفع دولت ضبط میشود. در این حالت، مالک حق استرداد مال را ندارد.
مثال: ضبط ابزار و وسایل ارتکاب جرم یا اموالی که قانون حکم به ضبط آنها داده است.
۳. مصادره اموال
مصادره، شدیدترین نوع سلب مالکیت است و به موجب حکم صریح قانون نسبت به تمام یا بخشی از اموال شخص اعمال میشود. مهمترین مستند آن اصل ۴۹ قانون اساسی درباره اموال و ثروتهای نامشروع است.
مثال: مصادره اموال حاصل از تحصیل ثروت نامشروع به حکم دادگاه.
نکات آزمونی
توقیف = موقت + قابل استرداد
ضبط = دائمی + معمولاً به نفع دولت
مصادره = سلب مالکیت به حکم قانون نسبت به اموال نامشروع یا موارد مقرر قانونی
هر مصادرهای نوعی ضبط است، اما هر ضبطی مصادره نیست.
