جرم افترا چیست؟
به استناد ماده ۶۹۷ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)، افترا عبارت است از اینکه شخصی صریحاً جرم مشخصی را به دیگری نسبت دهد و نتواند آن را اثبات کند.
ارکان جرم افترا:
۱. نسبت دادن یک جرم مشخص به شخص معین.
۲. انتساب باید صریح باشد.
۳. نسبتدهنده نتواند ادعای خود را اثبات کند.
مثال:
الف در جمعی میگوید: «ب مرتکب سرقت شده است.» اگر الف نتواند سرقت را اثبات کند، مرتکب جرم افترا شده است.
جرم نشر اکاذیب چیست؟
به استناد ماده ۶۹۸ قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)، نشر اکاذیب عبارت است از اینکه شخصی به قصد اضرار به دیگری، تشویش اذهان عمومی یا مقامات رسمی، مطالب یا اخبار دروغ را اظهار یا منتشر کند.
در نشر اکاذیب، لزومی ندارد مطلب منتشرشده، انتساب جرم باشد؛ هر خبر یا مطلب دروغی که شرایط قانونی را داشته باشد، میتواند مشمول این جرم شود.
ارکان جرم نشر اکاذیب:
۱. انتشار یا اظهار مطالب یا اخبار کذب.
۲. قصد اضرار به دیگری یا تشویش اذهان عمومی یا مقامات رسمی.
۳. دروغ بودن مطالب منتشرشده.
مثال:
الف در فضای مجازی منتشر میکند که کارخانه ب مواد غذایی آلوده تولید میکند، در حالی که این خبر کاملاً دروغ است و باعث کاهش فروش کارخانه میشود. در این فرض، الف مرتکب جرم نشر اکاذیب شده است.
تفاوت افترا و نشر اکاذیب
۱. موضوع جرم
افترا: نسبت دادن جرم به دیگری.
نشر اکاذیب: انتشار خبر یا مطلب دروغ که ممکن است اصلاً جرم نباشد.
۲. نوع انتساب
افترا: باید جرم مشخصی مانند سرقت، کلاهبرداری یا قتل به شخص نسبت داده شود.
نشر اکاذیب: هر خبر یا ادعای دروغ، حتی اگر جرم نباشد، میتواند مشمول این عنوان باشد.
۳. قصد مرتکب
افترا: قصد نسبت دادن جرم به دیگری.
نشر اکاذیب: قصد اضرار به دیگری یا تشویش اذهان عمومی یا مقامات رسمی.
مثال مقایسهای:
اگر الف بگوید: «ب مرتکب کلاهبرداری شده است.» و نتواند آن را ثابت کند، افترا است.
اگر الف بنویسد: «شرکت ب در آستانه ورشکستگی است.» در حالی که این خبر دروغ است و باعث وحشت مشتریان شود، نشر اکاذیب است.
