شرطی که حق مرتهن بر فروش عین مرهونه را سلب و منع کند………………است.(قضاوت۱۴۰۳)

بر اساس قوانین و اصول حقوقی مرتبط با رهن در سیستم حقوقی، شرطی که حق مرتهن (طلبکار) بر فروش عین مرهونه (مال مورد رهن) را سلب یا منع کند، باطل است.

تحلیل حقوقی:1. حق فروش عین مرهونه از حقوق اساسی مرتهن محسوب می شود که در صورت عدم پرداخت دین توسط راهن (بدهکار)، مرتهن می تواند با رعایت تشریفات قانونی (مانند اخطار و اقدام از طریق مراجع قضایی)، مال مرهون را فروخته و طلب خود را استیفا کند. 2. ابطال شرط سلب حق فروش: هر شرطی که این حق را از مرتهن سلب کند، به دلیل مخالفت با ماهیت عقد رهن و مقررات آمره قانونی، باطل است. البته این بطلان معمولاً موجب بطلان خود عقد رهن نمی شود، مگر اینکه شرط مذکور به گونه ای باشد که اصل عقد را تحت تأثیر قرار دهد . 3. تبصره: در برخی موارد، اگر شرط مذکور قابل تفکیک از عقد نباشد یا به اصل قرارداد لطمه بزند، ممکن است بطلان شرط منجر به بطلان کل عقد شود (مطابق اصول عمومی قراردادها در قانون مدنی ایران). پاسخ نهایی:گزینه «ب- باطل» صحیح است، مگر در مواردی که شرط بهگونهای باشد که کل عقد را باطل کند (که در این صورت گزینه «ج- باطل و مبطل» نیز قابل بررسی است). اما با توجه به فرض سؤال و رویه عمومی، پاسخ اصلی باطل است. منبع حقوقی: این تحلیل مبتنی بر اصول قانون مدنی (مواد ۷۷۴ به بعد) و رویه قضایی مرتبط با شروط باطل در عقود است .