افراز چیست؟
افراز، تقسیم مال مشاعی است که اجزای آن از نظر ارزش مساوی باشد؛ بهگونهای که هر شریک به نسبت سهم خود، قسمتی از مال را دریافت کند.
افراز معمولاً در اموال مثلی یا اموالی که اجزای آن ارزش یکسان دارند انجام میشود.
مثال:
تقسیم گندم یا برنج بین شرکا.
تقسیم زمینی که تمام قسمتهای آن ارزش یکسانی دارد.
تعدیل چیست؟
تعدیل، تقسیم مال مشاعی است که اجزای آن ارزش یکسان ندارند؛ در این حالت، تقسیم بر اساس ارزش انجام میشود، نه صرفاً مساحت یا مقدار.
کارشناس با کم و زیاد کردن مساحت یا اختصاص اموال مختلف، ارزش سهم هر شریک را برابر میکند.
مثال:
زمینی که قسمت کنار خیابان ارزش بیشتری از قسمت عقب دارد؛ سهم ارزانتر با مساحت بیشتر جبران میشود.
تقسیم ترکهای شامل فرش، انگشتر، مبل و سایر اموال بین چند وارث بهگونهای که ارزش هر سهم برابر باشد.
تفاوت افراز و تعدیل
افراز: اجزای مال ارزش مساوی دارند و تقسیم بر اساس مقدار یا مساحت انجام میشود.
تعدیل: اجزای مال ارزش متفاوت دارند و تقسیم بر اساس ارزش انجام میشود.
نکته آزمونی:
افراز بیشتر در اموال مثلی یا همارزش کاربرد دارد.
تعدیل در اموال مختلفالقیمه انجام میشود تا ارزش سهم هر شریک با سهم قانونی او برابر باشد.