تفاوت ها به شرح ذیل است:
۱. از نظر انتقال مالکیت
عقد قرض: یک عقد تملیکی است؛ یعنی مالکیت مال به قرضگیرنده منتقل میشود و او مالک مال میشود.
عقد عاریه: مالکیت منتقل نمیشود؛ مال همچنان متعلق به عاریهدهنده است و فقط حق استفاده از آن به عاریهگیرنده داده میشود.
مثال:
اگر ۱۰ میلیون تومان به دوستتان قرض بدهید، او مالک پول میشود و میتواند آن را خرج کند؛ فقط باید مثل آن را پس بدهد.
اگر خودروی خود را به صورت عاریه در اختیار دوستتان بگذارید، او فقط حق استفاده از خودرو را دارد و مالک آن نمیشود.
۲. از نظر اختیار در تصرف
در قرض: چون قرضگیرنده مالک است، میتواند مال را مصرف، منتقل یا حتی از بین ببرد و در پایان، مثل یا قیمت آن را بازگرداند.
در عاریه: عاریهگیرنده فقط حق استفاده دارد و حق تلف کردن یا از بین بردن مال را ندارد؛ زیرا امین محسوب میشود.
مثال:
پول قرضگرفتهشده را میتوان خرج کرد.
خودروی عاریهای را فقط میتوان استفاده کرد و باید سالم به مالک برگرداند.
۳. از نظر موضوع عقد
قرض: میتواند نسبت به اموالی باشد که با استفاده از بین میروند (مانند پول، گندم، برنج و روغن).
عاریه: فقط درباره اموالی امکانپذیر است که با استفاده باقی بمانند؛ مانند خودرو، کتاب یا لپتاپ.
مثال:
نمیتوان یک بطری آب یا مبلغی پول را عاریه داد؛ زیرا با استفاده از بین میروند.
اما میتوان همان پول یا مواد مصرفی را قرض داد.
