به درخواستی گفته میشود که خوانده دعوا در مقابل ادعای خواهان مطرح میکند تا به موجب آن، خسارات یا حقوق خود را از خواهان مطالبه نماید. این دعوا معمولاً در چارچوب همان پرونده اصلی و در پاسخ به ادعای اولیه مطرح میشود تا از اطاله دادرسی جلوگیری شود.
مبانی و شرایط دعوی تقابل:
۱. ارتباط با دعوای اصلی: دعوی تقابل باید مرتبط با موضوع دعوای اولیه باشد.
۲. مسئولیت مدنی یا قراردادی: معمولاً ناشی از تعهدات دو طرف در قرارداد یا مسئولیت مدنی است.
۳. تساوی یا ارتباط خواستهها: خواستههای دو طرف باید به گونهای باشد که بتوان آنها را در یک پرونده بررسی کرد.
مثال:- اگر «الف» از «ب» به دلیل عدم پرداخت بدهی شکایت کند، «ب» میتواند در مقابل ادعا کند که «الف» کالای معیوب تحویل داده و خسارتی به او وارد کرده است. این ادعای متقابل، دعوی تقابل نامیده میشود.
تفاوت با دعوای مستقل:دعوی تقابل در پاسخ به دعوای اصلی است، در حالی که دعوای مستقل نیاز به طرح جداگانه دارد.در سیستمهای حقوقی مختلف، این نهاد با تفاوتهایی وجود دارد. در حقوق ایران، این موضوع در مواد ۱۴۱ به بعد قانون آیین دادرسی مدنی مورد اشاره قرار گرفته است.
