ماده ۹۴۶ قانون مدنی ایران به موضوع ارث زن از اموال شوهرش اشاره دارد. بر اساس این ماده، زن از قیمت اموال غیرمنقول (مانند زمین و خانه) ارث میبرد، نه از خود عین آن اموال. این قانون به دلایل تاریخی، فرهنگی و فقهی در نظام حقوقی ایران وضع شده است. در ادامه به برخی از دلایل این رویکرد اشاره میشود:
۱. فقه اسلامی: این قانون بر اساس دیدگاههای فقهی شیعه تنظیم شده است. در فقه شیعه، زن از عین اموال غیرمنقول (مانند زمین) ارث نمیبرد، بلکه از قیمت آنها ارث میبرد. این رویکرد به دلیل حفظ مالکیت زمین در خانواده مرد و جلوگیری از تقسیمبندیهای کوچک زمین در اثر ارث است.
۲. حفظ مالکیت زمین: در گذشته، زمین به عنوان یک دارایی مهم و استراتژیک محسوب میشد و تقسیم آن بین وراث میتوانست باعث تکهتکه شدن زمینها و کاهش بهرهوری آنها شود. بنابراین، قانونگذار ترجیح داد که زن از قیمت زمین ارث ببرد تا مالکیت زمین در خانواده مرد باقی بماند.
۳. تأمین مالی زن: با توجه به این که زن از قیمت اموال غیرمنقول ارث میبرد، این رویکرد به نوعی تأمین مالی برای زن محسوب میشود، زیرا او میتواند از این طریق سهم خود را به صورت نقدی دریافت کند.
۴. تفاوت در سهم الارث: در نظام حقوقی اسلام، سهم الارث زن و مرد متفاوت است. به طور کلی، سهم زن نصف سهم مرد است. این تفاوت به دلیل مسئولیتهای مالی مرد در قبال خانواده (مانند نفقه) در نظر گرفته شده است.
این قانون در طول سالها مورد بحث و انتقاد قرار گرفته است و برخی از حقوقدانان و فعالان حقوق زنان خواستار اصلاح آن هستند تا زن بتواند از عین اموال غیرمنقول نیز ارث ببرد. با این حال، تاکنون تغییری در این قانون ایجاد نشده است.
