عاریه عقدی است که به موجب آن احد طرفین به طرف دیگر اجازه می دهد که ازعین مال او مجاناً منتفع شود. عاریه دهنده را معیر و عاریه گیرنده را مستعیر گویند.
تفاوت عاریه با اجاره در ظاهر این است که عاریه از عقود غیر معوض است ولی اجاره از عقود معوض. تفاوت این دو عقد از منظر تحلیلی، نحوه استحقاق مستعیر و مستأجر است، چراکه در اجاره، منافع به مستأجر تملیک میشود ولی در عاریه، مستعیر فقط حق انتفاع از آن را دارد.
برای اینکه حق انتفاع (عمری، رقبی، سکنی) و حبس به معنای اخص شامل تعریف عقد عاریه نشوند، می بایست کلمه “عقد” را موصوف به صفت “جایز” کرد فلسفه جایز بودن عقد عاریه نیز مجانی بودن آن است.