عقود مسامحه (عقود مبتنی بر مسامحه) به قراردادهایی گفته میشود که هدف اصلی از انعقاد آنها کسب سود اقتصادی و تجاری نیست، بلکه احسان، تعاون، ارفاق یا رفع نیاز طرف مقابل مدنظر قرار دارد. به همین دلیل، قانون و فقه در برخی شرایط، سختگیری کمتری نسبت به عقود مغابنهای در آنها اعمال کردهاند.
در مقابل، عقود مغابنهای قرار دارند که در آنها هر یک از طرفین در پی تحصیل بیشترین منفعت و جلوگیری از ورود ضرر به خود هستند؛ مانند عقد بیع که اصل بر مغابنه در آن است.
نمونههای مشهور عقود مسامحه:۱. هبه۲. عاریه۳. ودیعه۴. وکالت
در عقود مسامحه، تسامح و گذشت عرفی بیش از عقود مغابنهای پذیرفته میشود؛ زیرا انگیزه اصلی طرفین معمولاً کسب منفعت مالی نیست، بلکه احسان، خدمت یا همکاری است.