آقای نادری سالها پسانداز کرده بود تا خانه باغ رؤیاییاش را در حاشیه شهر بسازد. پس از پایان ساختوساز، با خیال راحت به همراه خانوادهاش در خانه جدید ساکن شد.
چند ماه بعد، همسایه کناری که مالک زمینی ۲ هزار متری بود، برای تعیین حدود ملک خود سراغ نقشهبردار رفت. نتیجه بررسیها عجیب بود؛ حدود ۶ متر از آشپزخانه خانه آقای نادری وارد زمین همسایه شده بود!
همسایه با عصبانیت دادخواست خلع ید و قلع بنا مطرح کرد و خواستار تخریب بخش متجاوز شد. آقای نادری اما توضیح داد که هنگام ساخت، نقشه ثبتی به اشتباه پیاده شده و او هرگز قصد تجاوز به ملک دیگری را نداشته است.
دادگاه با جلب نظر کارشناس بررسی کرد:
🔹 آیا تجاوز عمدی بوده یا ناشی از اشتباه؟
🔹 میزان زمین مورد تجاوز نسبت به کل زمین همسایه چقدر است؟
🔹 ضرر مالک زمین بیشتر است یا خسارتی که از تخریب آشپزخانه به مالک ساختمان وارد میشود؟
کارشناس اعلام کرد که تجاوز تنها ۶ متر از زمینی ۲ هزار متری را دربر میگیرد و تخریب آشپزخانه، خسارت سنگینی به ساختمان وارد خواهد کرد. همچنین هیچ دلیلی بر عمدی بودن اقدام آقای نادری وجود نداشت.
دادگاه با استناد به قانون «رفع تجاوز و جبران خسارات وارده به املاک» حکم داد که آقای نادری بهای روز زمین مورد تجاوز را به همسایه پرداخت کند، خسارات وارده را جبران نماید و اسناد مالکیت طرفین اصلاح شود؛ بنابراین آشپزخانه تخریب نشد.
اما قاضی در رأی خود یک نکته مهم را یادآور شد: اگر ثابت میشد آقای نادری از همان ابتدا میدانسته که در زمین همسایه بنا میسازد، دیگر این امتیاز قانونی شامل حال او نمیشد و حتی برای چند متر نیز حکم به قلع بنا و اعاده وضع به حال سابق صادر میگردید.
نکته حقوقی: استثنای قانونی جلوگیری از تخریب بنا فقط زمانی اعمال میشود که تجاوز ناشی از اشتباه و بدون سوءنیت باشد و ضرر مالک زمین در مقایسه با خسارت ناشی از تخریب، جزئی تشخیص داده شود. در تجاوز عمدی، اصل بر اعاده وضع به حال سابق است.
