دعوای خلع ید دعوایی است که به موجب آن، مالک یک مال غیرمنقول از دادگاه درخواست میکند شخصی را که بدون مجوز قانونی ملک او را در تصرف دارد، از ملک خارج کند.
ارکان دعوای خلع ید:
غیرمنقول بودن مال.
مالکیت خواهان بر ملک.
تصرف خوانده بر ملک.
عدوانی و بدون مجوز بودن تصرف خوانده.
مثال:
شخصی بدون اجازه مالک، یک قطعه زمین را تصرف کرده و از تخلیه آن خودداری میکند. مالک میتواند با طرح دعوای خلع ید، رفع تصرف وی را از دادگاه بخواهد.
طبق ماده ۹۸ قانون آیین دادرسی مدنی، خواهان میتواند تا پایان اولین جلسه دادرسی، در صورتی که مطالبه خسارت با دعوای خلع ید ارتباط کامل و منشأ واحد داشته باشد، آن را به خواسته خود اضافه کند.
مثال:
مالک علاوه بر خلع ید، مطالبه اجرتالمثل ایام تصرف را نیز از متصرف درخواست میکند. چون هر دو خواسته منشأ واحد دارند، طرح همزمان آنها امکانپذیر است.
