عقد معلق عقدی است که ایجاد یا اثر آن به وقوع یک امر احتمالی در آینده (معلقعلیه) وابسته شده باشد.
شرایط عقد معلق
معلقعلیه، امری خارج از عقد باشد.
معلقعلیه، امری احتمالی باشد.
معلقعلیه مربوط به آینده باشد.
در صورت تعیین مدت، تحقق معلقعلیه در آن مدت مورد انتظار باشد.
نکات مهم
تعلیق عقد به شرایط صحت آن (مانند تعلیق ضمان به مدیون بودن مضمونعنه)، عقد معلق محسوب نمیشود.
تعلیق بر امر حتمی، عقد معلق نیست؛ بلکه عقد موجل است.
تعلیق بر امر محال موجب بطلان عقد است.
تعلیق در انشاء باطل است، اما تعلیق در منشأ اصولاً صحیح است.
تعلیق در منشأ در عقود نکاح، وقف و ضمان پذیرفته نیست.
تفاوت عقد معلق و عقد مشروط
عقد معلق:
تا زمان تحقق معلقعلیه، آثار اصلی عقد جاری نمیشود.
اگر معلقعلیه محقق نشود، عقد بیاثر خواهد بود.
عقد مشروط:
از زمان انعقاد، عقد صحیح و نافذ است.
عدم تحقق شرط، معمولاً برای مشروطله حق فسخ ایجاد میکند و اصل عقد از ابتدا به وجود آمده است.
مثال
شخصی میگوید:
«اگر در آزمون وکالت قبول شدی، این خانه را به تو فروختم.»
این بیع معلق است؛ زیرا انتقال مالکیت به قبولی در آزمون (امر احتمالی آینده) وابسته شده است.
نکات آزمونی
تعلیق در انشاء = باطل
تعلیق در منشأ = اصولاً صحیح (بهجز نکاح، وقف و ضمان)
تعلیق بر امر محال = بطلان عقد
تعلیق بر امر حتمی = عقد موجل، نه معلق
در بیع معلق، تا قبل از تحقق معلقعلیه، بایع حق انتقال مورد معامله به دیگری را، برخلاف تعهد خود، ندارد.
