اثر فوت اصحاب دعوا با توجه به مرحله دادرسی متفاوت است:
فوت خوانده قبل از تقدیم دادخواست:
اگر دعوا علیه شخص متوفی اقامه شود، قرار عدم استماع دعوا صادر میشود.
فوت یکی از اصحاب دعوا در حین دادرسی، در دعاوی قائم به شخص (مانند طلاق، تمکین و فسخ نکاح):
قرار سقوط دعوا صادر میشود.
فوت یکی از اصحاب دعوا در حین دادرسی، در دعاوی غیرقائم به شخص:
قرار توقیف دادرسی صادر میشود تا جانشین قانونی معرفی شود.
فوت یکی از اصحاب دعوا پس از ختم دادرسی:
اثری بر رسیدگی ندارد و دادگاه رأی را صادر میکند.
فوت محکومعلیه قبل از پایان مهلت تجدیدنظرخواهی:
مهلت جدید تجدیدنظرخواهی به ورثه یا قائممقام قانونی وی ابلاغ میشود.
فوت تجدیدنظرخوانده قبل از تقدیم دادخواست تجدیدنظر:
رسیدگی متوقف شده و قرار توقیف دادرسی صادر میشود تا ورثه یا قائممقام قانونی وارد دادرسی شوند.
فوت محکومعلیه قبل از ابلاغ اجرائیه:
اجرائیه حسب مورد به ورثه، ولی، قیم، وصی، امین یا مدیر ترکه ابلاغ میشود.
فوت محکومعلیه پس از ابلاغ اجرائیه:
اگر مهلت ۱۰ روزه اجرای مفاد اجرائیه منقضی شده باشد، عملیات اجرایی ادامه مییابد.
اگر مهلت ۱۰ روزه منقضی نشده باشد، مهلت جدید به ورثه یا سایر قائممقامان قانونی ابلاغ میشود.
فوت محکومعلیه در جریان اجرای حکم:
عملیات اجرایی تا معرفی ورثه، ولی، قیم، وصی، امین یا مدیر ترکه متوقف میشود.
نکته آزمونی:
در دعاوی قائم به شخص، فوت یکی از اصحاب دعوا موجب سقوط دعوا است.
در سایر دعاوی، فوت اصحاب دعوا معمولاً موجب توقیف دادرسی یا ادامه رسیدگی توسط قائممقام قانونی خواهد شد.
