حکم بطلان دعوا زمانی صادر میشود که دعوا اصولاً قابلیت قانونی برای طرح و رسیدگی نداشته باشد.
مثال:
مطالبه طلب ناشی از فروش مواد مخدر یا مطالبه سهم ناشی از معاملات نامشروع و خلاف قانون.
اما حکم به بیحقی خواهان در سه حالت صادر میشود:
۱- خواهان نتواند حق خود را اثبات کند.
مثال: شخصی مدعی طلب از دیگری است، اما دلیل کافی و محکمهپسند برای اثبات ادعای خود ندارد.
۲- اساساً حقی برای خواهان وجود نداشته باشد.
مثال: شخصی مطالبه سهمالارث میکند، در حالی که اصلاً از ورثه محسوب نمیشود.
۳- حق مورد ادعا در گذشته وجود داشته، اما در زمان طرح دعوا از بین رفته باشد.
مثال: شخصی پس از انقضای مهلت قانونی، دعوای فسخ قرارداد مطرح میکند؛ در حالی که حق فسخ او با پایان مهلت از بین رفته است.
