به استناد مواد ۱۴۱ تا ۱۴۳ قانون آیین دادرسی مدنی، دعوای تقابل دعوایی است که خوانده در برابر دعوای خواهان و علیه او مطرح میکند تا همراه با دعوای اصلی، در همان پرونده رسیدگی شود.
برای طرح دعوای تقابل، لازم است بین دعوای اصلی و دعوای تقابل ارتباط کامل یا وحدت منشأ وجود داشته باشد؛ به گونهای که رسیدگی همزمان به هر دو دعوا، در اتخاذ تصمیم مؤثر باشد.
شرایط دعوای تقابل:
توسط خوانده علیه خواهان مطرح شود.
با دعوای اصلی ارتباط کامل یا وحدت منشأ داشته باشد.
تا پایان اولین جلسه دادرسی اقامه شود.
مثال:
الف دادخواستی علیه ب به خواسته مطالبه ثمن معامله اقامه میکند. ب نیز در همان پرونده دادخواست تقابل به خواسته مطالبه خسارت ناشی از تحویل کالای معیوب علیه الف تقدیم میکند. چون هر دو دعوا ناشی از یک قرارداد هستند، دادگاه به هر دو توأماً رسیدگی میکند.
نکته آزمونی:
تفاوت دعوای تقابل با دعوای مستقل در این است که دعوای تقابل در همان پرونده و در پاسخ به دعوای اصلی مطرح میشود؛ اما دعوای مستقل با دادخواست جداگانه اقامه شده و لزوماً ارتباطی با پرونده قبلی ندارد.
