مطابق ماده ۲۳۷ قانون آیین دادرسی کیفری، صدور قرار بازداشت موقت جایز نیست مگر در جرائم زیر، به شرط آنکه دلایل، قرائن و امارات کافی بر توجه اتهام به متهم وجود داشته باشد:
۱. جرائمی که مجازات قانونی آنها سلب حیات، حبس ابد یا قطع عضو است و همچنین جنایات عمدی علیه تمامیت جسمانی که میزان دیه آنها یکسوم دیه کامل یا بیشتر باشد.
مثال:
شخصی متهم به قتل عمد یا قطع عمدی دست دیگری است. در صورت وجود دلایل کافی، بازپرس میتواند قرار بازداشت موقت صادر کند.
۲. جرائم تعزیری درجه چهار و بالاتر.
مثال:
شخصی متهم به جرمی است که مجازات آن حبس تعزیری درجه ۳ است؛ در صورت وجود شرایط قانونی، صدور قرار بازداشت موقت جایز است.
۳. جرائم علیه امنیت داخلی و خارجی کشور که مجازات قانونی آنها درجه پنج و بالاتر باشد.
مثال:
فردی متهم به یکی از جرائم علیه امنیت کشور است که مجازات آن درجه ۴ است. در صورت وجود دلایل کافی، امکان صدور قرار بازداشت موقت وجود دارد.
۴. ایجاد مزاحمت و آزار و اذیت بانوان و اطفال و همچنین تظاهر، قدرتنمایی و ایجاد مزاحمت برای اشخاص با چاقو یا هر نوع سلاح.
مثال:
شخصی با چاقو در خیابان مردم را تهدید و ایجاد رعب و وحشت میکند. در این حالت، بازداشت موقت وی جایز است.
۵. سرقت، کلاهبرداری، ارتشاء، اختلاس، خیانت در امانت، جعل یا استفاده از سند مجعول، در صورتی که مشمول بند «ب» نباشند و متهم حداقل یک فقره سابقه محکومیت قطعی به علت ارتکاب یکی از همین جرائم داشته باشد.
مثال:
شخصی که قبلاً به جرم کلاهبرداری محکوم شده، دوباره به اتهام خیانت در امانت تحت تعقیب قرار میگیرد. اگر شرایط ماده ۲۳۷ وجود داشته باشد، صدور قرار بازداشت موقت جایز است.
تبصره ماده ۲۳۷:
موارد بازداشت موقت الزامی که در قوانین خاص پیشبینی شده بود، از تاریخ لازمالاجرا شدن قانون آیین دادرسی کیفری ملغی شده است؛ به استثنای قوانین مربوط به جرائم نیروهای مسلح.
