طلاق از نظر امکان رجوع شوهر به دو دسته رجعی و بائن تقسیم میشود.
۱. طلاق رجعی
طلاقی است که شوهر در مدت عده حق رجوع به همسر خود را بدون نیاز به عقد و مهر جدید دارد.
مثال: مرد همسر خود را طلاق میدهد و در مدت عده از تصمیم خود منصرف میشود؛ در این صورت میتواند با رجوع، زندگی مشترک را ادامه دهد.
۲. طلاق بائن
طلاقی است که شوهر حق رجوع در ایام عده را ندارد و در صورت تمایل به ازدواج مجدد، باید عقد نکاح جدید منعقد شود.
موارد طلاق بائن (ماده ۱۱۴۵ قانون مدنی):
طلاق قبل از نزدیکی.
طلاق زن یائسه.
طلاق خلع و مبارات، مادامی که زن به عوض رجوع نکرده باشد.
سومین طلاق پس از سه وصلت متوالی.
۳. طلاق توافقی
طلاقی است که زوجین درباره اصل طلاق و آثار آن مانند مهریه، نفقه، حضانت فرزندان و… با یکدیگر توافق میکنند.
طلاق توافقی نوع مستقلی از طلاق نیست و از نظر ماهیت، بسته به مورد، ممکن است رجعی یا بائن باشد.
۴. طلاق خلع
طلاقی است که زن به علت کراهتی که از شوهر دارد، مالی (معمولاً تمام یا بخشی از مهریه) به شوهر میدهد تا او را طلاق دهد. (ماده ۱۱۴۶ قانون مدنی)
نکته: طلاق خلع بائن است؛ مگر اینکه زن در ایام عده به مالی که بخشیده (فدیه) رجوع کند که در این صورت، شوهر نیز حق رجوع پیدا میکند.
۵. طلاق مبارات
طلاقی است که کراهت و بیمیلی از هر دو طرف وجود دارد و زن مالی به شوهر میدهد، مشروط بر اینکه میزان آن بیش از مهریه نباشد. (ماده ۱۱۴۷ قانون مدنی)
نکات آزمونی
اصل در طلاق، رجعی بودن است؛ مگر در مواردی که قانون، آن را بائن دانسته است.
طلاق توافقی عنوان مستقلی در تقسیمبندی قانون مدنی نیست؛ بلکه شیوهای برای درخواست طلاق است.
طلاق خلع و مبارات از اقسام طلاق بائن هستند.
