خیار تبعض صفقه را توضیح دهید.

خیار تبعض صفقه زمانی ایجاد می‌شود که بخشی از معامله به هر دلیلی باطل یا غیرنافذ باشد و بخش دیگر صحیح باقی بماند. در این حالت، طرفی که از این تجزیه معامله زیان می‌بیند (معمولاً خریدار)، حق دارد:
کل معامله را فسخ کند.
بخش صحیح معامله را بپذیرد و نسبت به بخش باطل، ثمن پرداختی را مسترد کند.
مثال ۱: شخصی یک خانه و یک قطعه زمین را با یک قرارداد خریداری می‌کند. بعداً معلوم می‌شود فروشنده مالک زمین نبوده است. خریدار می‌تواند:
کل معامله را فسخ کند؛ یا
فقط خانه را نگه دارد و قیمت زمین را پس بگیرد.
مثال ۲: شخصی آپارتمانی را همراه با پارکینگ خریداری می‌کند. پس از معامله مشخص می‌شود فروشنده مالک پارکینگ نبوده است. خریدار می‌تواند:
کل قرارداد را فسخ کند؛ یا
آپارتمان را بدون پارکینگ قبول کند و بهای پارکینگ را از فروشنده مطالبه نماید.
نکته آزمونی:
خیار تبعض صفقه زمانی مطرح می‌شود که بخشی از مبیع یا بخشی از معامله باطل باشد.
این خیار با ضمان درک ارتباط دارد؛ زیرا اگر قسمتی از مبیع مستحق‌للغیر درآید، برای خریدار خیار تبعض صفقه ایجاد می‌شود.