طبق ماده ۲۱۶ قانون آیین دادرسی مدنی:
انکار: زمانی است که سند عادی به شخص ارائه شده و امضا، مهر، اثر انگشت یا خط منتسب به خود او باشد. در این صورت، شخص میتواند انتساب سند به خود را انکار کند.
تردید: زمانی است که سند عادی به شخص ارائه شده ولی منتسب به شخص دیگری (مانند مورث یا نماینده او) باشد. در این حالت، شخص میتواند نسبت به انتساب سند اظهار تردید کند.
مثال: آرمان علیه عرفان، یک سند عادی با امضای عرفان را به دادگاه ارائه میکند. عرفان میتواند بگوید: «این امضا متعلق به من نیست.» این انکار است.
اما اگر آرمان سندی را ارائه کند که منتسب به پدر عرفان باشد، عرفان نمیتواند انکار کند؛ بلکه فقط میتواند نسبت به آن تردید نماید.
نکات آزمونی:
انکار و تردید فقط نسبت به اسناد عادی امکانپذیر است.
نسبت به سند رسمی، انکار و تردید پذیرفته نیست و فقط میتوان ادعای جعل مطرح کرد.
انکار و تردید نیاز به اثبات ندارد و صرف اظهار آن کافی است؛ اما ادعای جعل، یک ادعاست و باید با دلیل اثبات شود.
مستند قانونی: ماده ۲۱۶ قانون آیین دادرسی مدنی.