به دعوایی گفته میشود که در آن یکی از طرفین اصلی پرونده (خواهان یا خوانده)، شخص ثالثی را به پرونده دعوا اضافه میکند تا در صورت محکومیت، آن شخص ثالث مسئول جبران خسارت یا اجرای تعهد باشد.
هدف از جلب ثالث:- جلوگیری از اطاله دادرسی – حل و فصل کامل اختلاف در یک دادگاه – تعیین دقیق مسئولیت حقوقی یا مالی —شرایط جلب ثالث در حقوق ایران (بر اساس قانون آیین دادرسی مدنی):۱.ارتباط مستقیم با موضوع دعوا: شخص ثالث باید به نحوی با موضوع پرونده مرتبط باشد (مثلاً مسئول قسمتی از خسارت باشد). ۲. درخواست جلب توسط یکی از طرفین: خواهان یا خوانده میتوانند درخواست جلب ثالث کنند. ۳. قبل از پایان دادرسی: جلب ثالث باید قبل از ختم رسیدگی انجام شود. ۴. موثر بودن حضور ثالث: حضور ثالث باید در تصمیم دادگاه تأثیرگذار باشد.
مثال کاربردی:مثال ۱ (جلب ثالث توسط خوانده): اگر “الف” از “ب” به دلیل نقض قرارداد شکایت کند، اما “ب” ادعا کند که تقصیر اصلی بر عهده “ج” (شخص ثالث) است، میتواند “ج” را به پرونده جلب کند تا در صورت محکومیت، “ج” مسئول جبران خسارت باشد. – مثال ۲ (جلب ثالث توسط خواهان):اگر “الف” از “ب” به دلیل تصادف رانندگی شکایت کند و بعداً متوجه شود که نقص فنی خودرو (مثلاً ترمز معیوب) عامل حادثه بوده و تولیدکننده خودرو (“ج”) مقصر است، میتواند “ج” را نیز به پرونده جلب کند.