۱. دستور تخلیه
دستور تخلیه یک دستور فوری و غیرترافعی است که بر اساس ماده ۳ قانون روابط موجر و مستأجر ۱۳۷۶ صادر میشود.
شرایط:
قرارداد اجاره مشمول قانون ۱۳۷۶ باشد.
مدت اجاره منقضی شده باشد.
قرارداد اجاره مطابق اصلاحیه ماده ۲ قانون روابط موجر و مستأجر (۱۴۰۳) بهصورت الکترونیکی در سامانه ثبت الکترونیک اسناد یا سامانه خودنویس ثبت شده و کد رهگیری معتبر داشته باشد.
ویژگیها:
بدون رسیدگی ماهوی و تشریفات کامل دادرسی صادر میشود.
معمولاً ظرف مدت کوتاهی صادر و اجرا میشود.
اجرای آن فوری توسط اجرای احکام انجام میشود.
۲. حکم تخلیه (تخلیه ید)
حکم تخلیه، نتیجه یک دعوای حقوقی ماهوی است و زمانی مطرح میشود که شرایط صدور دستور تخلیه وجود نداشته باشد؛ از جمله:
اجارههای مشمول قانون روابط موجر و مستأجر ۱۳۵۶ (دارای حق کسب، پیشه یا سرقفلی).
قراردادهایی که شرایط قانونی صدور دستور تخلیه را ندارند (مانند نداشتن ثبت الکترونیکی و کد رهگیری).
ویژگیها:
نیازمند تقدیم دادخواست و رسیدگی کامل دادگاه است.
پس از تشکیل جلسات دادرسی، حکم صادر میشود.
حکم قابل واخواهی (در صورت غیابی بودن)، تجدیدنظر و در موارد قانونی فرجامخواهی است.
نکته آزمونی
دستور تخلیه: سریع، بدون رسیدگی ماهوی، مخصوص قراردادهای مشمول قانون ۱۳۷۶ با شرایط قانونی.
حکم تخلیه: نیازمند رسیدگی قضایی و صدور حکم، مخصوص مواردی که شرایط دستور تخلیه وجود ندارد یا قرارداد مشمول قانون ۱۳۵۶ است.
پس از اصلاحیه سال ۱۴۰۳، صرف امضای دو شاهد کافی نیست؛ ثبت الکترونیکی قرارداد و کد رهگیری برای صدور دستور تخلیه الزامی است.
